از نظر نظامى والى حويزه تحت فرمان بيگلربيگى فارس يا كوه‌گيلويه بود « 497 » . ج - كردستان كردستان را فقط از زمان شاه عباس اول مىتوان به‌صورت مسلّم جزو قلمرو حكومت صفويه به حساب آورد ، هرچند كه پيش از آن نيز گاه‌وبيگاه تماسهائى بين فرمانروايان كرد و دربار ايران برقرار بوده است . قلمرو سلطهء خاندان كرد اردلان در قرن شانزدهم ( - قرن دهم هجرى ) كاملا توسعه و بسط يافته بود هرچند كه اغلب در آن واحد افراد متعددى از اين خاندان در قسمتهاى مختلف آن ديار فرمان مىراندند . سرخاب بيگ كه در سال 945 ( - 9 - 1538 م . ) به قدرت رسيد ، توانست در سالهاى آخر فرمانروائى خود ناحيهء فعلى شهرستان سنندج ( سنّه ) و از آن گذشته هشلى ، ناحيه‌اى كه در كرمانشاه فعلى واقع است و سرزمين - هائى كه بعدها جزء سنجاق عثمانى سليمانيه درآمد و همچنين قسمتهائى از ناحيه‌اى را كه بعدها سنجاق شهرزور از آن تشكيل شد تحت فرمان خود درآورد « 498 » . مطلع مىشويم كه قزلباشها دو بار از سرخاب‌بيگ در برابر برادرش و عثمانىها حمايت كرده‌اند . شهرزور در جريان جنگها سرانجام به چنگ عثمانيها افتاد . سرخاب بيگ مريوان « 499 » را مقر خود كرد ؛ مريوان را در آن هنگام سرحد شرقى شهرزور مىدانستند « 500 » . خلف سرخاب بيگ نيز ظاهرا با دربار ايران روابط

--> ( 497 ) - رجوع شود به حاشيهء نمرهء 62 همين فصل و قسمت مربوط به آن در متن . ( 498 ) - رجوع شود به شرفنامه ، جلد اول ، ص 84 و بعد از آن ؛ حديقهء ناصرى تأليف ميرزا على اكبر منشى وقايع‌نگار ، ص 77 . از نظر سرزمين‌هاى عثمانى رجوع شود به نقشهء مقابل صفحهء 762 كتاب زير : V . Cuinet , La Turquie d'Asie , Tome II , Paris 1892 . ( 499 ) - تقريبا همهء منابع ، رجوع شود به احسن التواريخ ، ص 345 و بعد از آن ، 376 ، 384 . ( 500 ) - رجوع شود به ذيل تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 41 .